Σε ποιους απευθύνεται
- Σε άτομα με οστεοπενία ή οστεοπόρωση σε μέτρηση DXA.
- Μετά από κάταγμα χαμηλής βίας ή όταν υπάρχουν σημαντικοί παράγοντες κινδύνου.
- Όταν χρειάζεται απόφαση για έναρξη, αλλαγή ή παρακολούθηση θεραπείας.
- Σε άτομα που θέλουν να οργανώσουν την άσκησή τους με στόχο τη διατήρηση ή τη βελτίωση της οστικής πυκνότητας.
- Όταν χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση και εξατομικευμένη συνταγογράφηση στοχευμένης άσκησης για επαρκές οστεογενετικό ερέθισμα με ασφάλεια.
Τι περιλαμβάνει η ιατρική συνταγογράφηση της άσκησης
Η ιατρική συνταγογράφηση της άσκησης περιλαμβάνει την επιλογή του κατάλληλου τύπου, της έντασης, του όγκου και της προόδου. Το πρόγραμμα προσαρμόζεται στην οστική πυκνότητα, στον κίνδυνο κατάγματος, στο ιστορικό, στα συμπτώματα και στην εμπειρία κάθε ανθρώπου.
Ανάλογα με την αξιολόγηση, μπορεί να περιλαμβάνει προοδευτική άσκηση με αντιστάσεις, δραστηριότητες φόρτισης ή κρούσεων, ασκήσεις ισορροπίας και ασφαλή εξέλιξη της επιβάρυνσης. Η άσκηση συμπληρώνει και δεν αντικαθιστά τη φαρμακευτική θεραπεία όταν αυτή ενδείκνυται.
Σε άτομα χωρίς προηγούμενη εμπειρία στην προπόνηση με αντιστάσεις ή με αυξημένο κίνδυνο κατάγματος, συχνά χρειάζεται τουλάχιστον αρχικά επίβλεψη από κατάλληλα καταρτισμένο επαγγελματία άσκησης, ώστε οι ασκήσεις να εκτελούνται με σωστή τεχνική και το φορτίο να προσαρμόζεται με ασφάλεια.
Ολοκληρωμένη εκτίμηση κινδύνου
Η DXA ερμηνεύεται μαζί με την ηλικία, το ιστορικό καταγμάτων, τα φάρμακα, τα συνοδά νοσήματα και τους υπόλοιπους παράγοντες κινδύνου. Όπου ενδείκνυται, οργανώνεται εργαστηριακός έλεγχος για παράγοντες που μπορεί να επηρεάζουν την οστική υγεία.
- Έλεγχος της τρέχουσας και, όταν υπάρχουν, των προηγούμενων μετρήσεων DXA.
- Εκτίμηση του συνολικού κινδύνου κατάγματος και όχι μόνο του T-score.
- Αξιολόγηση πρόσληψης ασβεστίου, βιταμίνης D, πρωτεΐνης και παραγόντων τρόπου ζωής.
- Συζήτηση των θεραπευτικών επιλογών, των οφελών, των περιορισμών και της παρακολούθησης.
Τρόπος ζωής, διατροφή και συμπληρώματα
Η οστική υγεία επηρεάζεται και από τροποποιήσιμους παράγοντες. Αξιολογούνται η πρόσληψη ασβεστίου και πρωτεΐνης, η επάρκεια βιταμίνης D, το κάπνισμα, η κατανάλωση αλκοόλ, η συνολική φυσική δραστηριότητα και, όπου χρειάζεται, ο κίνδυνος πτώσεων.
Τα συμπληρώματα δεν προτείνονται αυτόματα. Χρησιμοποιούνται όταν η διατροφή δεν καλύπτει τις ανάγκες ή όταν προκύπτει συγκεκριμένη ένδειξη από το ιστορικό και τον εργαστηριακό έλεγχο.
Φαρμακευτική θεραπεία, όταν ενδείκνυται
Η άσκηση αποτελεί βασικό μέρος της συνολικής διαχείρισης της οστεοπόρωσης, αλλά δεν υποκαθιστά τη φαρμακευτική θεραπεία όταν αυτή ενδείκνυται.
Η ανάγκη έναρξης, αλλαγής ή συνέχισης θεραπείας αξιολογείται με βάση τον συνολικό κίνδυνο κατάγματος, το ιστορικό καταγμάτων χαμηλής βίας, τη μέτρηση DXA, την ηλικία, τα συνοδά νοσήματα, τα φάρμακα και την προηγούμενη θεραπεία.
Όταν απαιτείται φαρμακευτική αγωγή, συζητούνται οι κατάλληλες θεραπευτικές επιλογές, το αναμενόμενο όφελος, οι πιθανοί περιορισμοί, η διάρκεια και το πλάνο παρακολούθησης.
Κλινική και επιστημονική εμπειρία στην οστική υγεία
- Κλινική εμπειρία σε ιατρεία οστεοπόρωσης στο Γενικό Νοσοκομείο Αττικής ΚΑΤ και στο Γενικό Νοσοκομείο Ασκληπιείο Βούλας.
- Μετεκπαίδευση μέσω του IOF Advanced Course on Osteoporosis της International Osteoporosis Foundation.
- Πρώτος συγγραφέας και επιστημονικός υπεύθυνος (review guarantor) ενεργής συστηματικής ανασκόπησης και μετα-ανάλυσης για την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα της υψηλής έντασης άσκησης με αντιστάσεις σε ενήλικες με χαμηλή οστική μάζα.
Παρακολούθηση με συγκεκριμένους στόχους
Μετά την αξιολόγηση καθορίζονται τα επόμενα βήματα, ο κατάλληλος χρόνος επανεκτίμησης και οι δείκτες που θα χρησιμοποιηθούν για την παρακολούθηση της θεραπείας και της άσκησης.